Sturla Böšvarsson
sturla@sturla.is

Alžingi
563 0500
15. október 2009

Blogg og persónunķš į vefmišlum

Ķ sķšustu viku var fjallaš um žaš ķ Fréttablašinu hversu erfitt žaš er aš loka į persónunķš į netinu. Samkvęmt umfjöllun blašsins eru Persónuvernd og dómsmįlarįšuneyti aš skoša leišir til enn hertari ašgerša til aš bęta persónuvernd į netinu.  

Žegar nż fjarskiptalög voru sett  įriš 2003  var fjallaš sérstaklega um persónuöryggi samfara žessum opna mišli sem netiš er. Ég minnist žess aš hafa žurft aš sęta miklum įrįsum vegna žess aš ég taldi naušsynlegt aš lögfesta žį skyldu aš allar tölvur tengdar netum vęru skrįšar svokallašri IP-tölu til žess aš hęgt vęri  aš rekja žaš frį hvaša tölvu tiltekin višskipti gengju eša ef tölvusamskipti vęru notuš ķ óforsvaranlegum eša jafnvel glępsamlegum tilgangi. Undirritašur var žį sem rįšherra fjarskiptamįla vęndur um vilja til žess aš stunda persónunjósnir og hefta persónufrelsi og jafnvel tjįningafrelsi.

Fróšlegt vęri aš rifja öll žau skrif upp sem sżna aušvitaš aš žessi varśšarrįšstöfun, aš skrį IP-tölur tölvunnar, var naušsynleg og rétt. Er ég feginn aš hafa ekki lįtiš undan žeim kröfum sem komu śr bloggheimum žess tķma um aš menn gętu skrifaš og stundaš višskipti į netinu įn žess aš nokkur möguleiki vęri til žess aš hafa hendur ķ hįri žeirra sem notušu netiš til ólöglegrar framgöngu. En eftir sem įšur veršur tjįningarfrelsiš ekki heft en til stašar eru leišir  til žess aš hafa hendur ķ hįri žeirra sem brjóta lögin.

Bloggiš į vefmišlunum hefur umbreytt allri umręšu ķ samfélaginu og skapaš mikla nįnd žegar kemur aš žvķ aš koma į framfęri  skżrum skilabošium um menn og mįlefni. Og ķ flestu tilliti er bloggiš jįkvętt og virkjar žį sem skrifa skżran texta og eru viljugir aš taka opinbera afstöšu.  Meš blogginu į netmišlunum gefst tękifęri til žess aš upplżsa hratt, leišrétta rangfęrslur verši mönnum žaš į aš fara meš rangt mįl og žvķ aušvelt aš koma žvķ į framfęri, sem sannara reynist, sem ętti jś aš vera megintilgangur žeirra sem eru virkir ķ žjóšmįlaumręšunni.

En žaš er aš finna  mjög dökkar hlišar į žessum mišli žegar blogginu  er beitt meš óforsvaranlegum hętti. Žaš er  ekki hirt um aš fara rétt meš og žaš er  żtt  undir illmęlgi og rógburš og réttu mįli hallaš af įhrifamiklum fjölmišlamönnum og žekktum bloggurum. Žar gildir aš veldur hver į heldur.

Į heimasķšu Rķkisśtvarpsins er haldiš śti stöšugri auglżsingu į bloggsķšu eins manns. Žar er į feršinni blogg Egils Helgasonar žįttastjórnanda sem er vistaš į vefmišlinum Eyjunni en er kynnt sérstaklega į vegum RŚV.  Engir ašrir vefmišlar eru kynntir meš žessum hętti į heimasķšu hins óhįša rķkisfjölmišils RŚV. Allt vęri žetta gott og blessaš ef žessi bloggsķša tengdist eingöngu žeim žįttum sem žessi įhrifamikli fjölmišlamašur stjórnar hjį RŚV. Į žessari bloggsķšu heldur Egill śti mestu ritsóšasķšu sem žekkist og žar er hann sjįlfur fremstur mešal jafningja og żtir undir stóryrši og sleggjudóma og dregur aš nafnlausa skrķbenta sem fylgja honum eftir žegar honum tekst „best“ upp ķ žvķ aš rįšast aš nafngreindum  mönnum  og skeytir žį hvorki um skömm né heišur žegar hann lętur gamminn geysa.

Egill Helgason er um margt hugmyndarķkur og flinkur žįttastjórnandi.  En hann kann sér ekkert hóf ķ bloggfęrslum sķnum og żtir undir ósómann  sem fylgir meš žegar hann skrifar og opnar sķšan fyrir umsagnir um žaš sem hann setur fram. Skrif hans į blogginu eru jafnan mjög ómįlefnalegar umsagnir og višbrögš viš žvķ sem er ķ fréttum. Žar setur hann fram nęr undantekningarlaust einhverjar fullyršingar og oft meišandi ummęli um nafngreinda menn sem leyfa sér aš hafa ašra skošun en Egill sem bloggar į Eyjunni  ķ skjóli  RŚV og fer žį lķtiš fyrir hlutleysi žessa starfsmanns rķkisśtvarpsins. Višbrögšin lįta ekki į sér standa eins og sjį mį į bloggsķšunni rķkiskynntu. Hvaš gengur žeim sómakęru mönnum Pįli Magnśssyni śtvarpsstjóra  og Óšni Jónssyni fréttastjóra til, aš lįta žaš višgangast aš starfsmašur RŚV fįi slķkan persónulegan ašgang aš  sķšu RŚV. Hann notar žessa vel auglżstu sķšu til žess aš žjóna lund sinni gagnvart žeim sem honum er ķ nöp viš einhverra hluta vegna og opnar sķšan ķ gegnum blogg sitt inn į lendur ómįlefnalegrar umręšu, rógs og illmęlgi ķ skjóli nafnleyndar.

Mįlfrelsi og ritfrelsi eru dżrmęt. En öllu frelsi fylgir įbyrgš og žvķ tek ég undir athugasemdir sem koma fram ķ Fréttablašinu į dögunum. Žaš er mikilvęgt  aš żta ekki undir ómįlefnalega umręšu og persónunķš ķ umręšum į netinu. Įbyrgš žeirra sem žaš stunda er mikil.

 


Til baka


Yfirlit frétta