Sturla B÷­varsson
sturla@sturla.is

Al■ingi
563 0500
18. j˙nÝ 2008

Predikun forseta Al■ingis Ý Ůingvallakirkju 17. J˙nÝ 2008

 

┴gŠtu kirkjugestir.

 

Gle­ilega ■jˇ­hßtÝ­.

 

Ůingvellir er helgur sta­ur Ý hugum okkar ═slendinga.  Ůingvellir, Al■ingi og ■jˇ­kirkjan eru oft nefnd Ý s÷mu andrßnni.

 

Og ■jˇ­gar­urinn er einstakur frß nßtt˙runnar hendi.

 

En hÚr Ý ■jˇ­gar­inum ß Ůingv÷llum skortir ■ß a­st÷­u sem er vi­ hŠfi ß slÝkum sta­.  ŮvÝ ■arf a­ halda ßfram endurbˇtum ß kirkju, umhverfi og nau­synlegri a­st÷­u svo hŠgt sÚ a­ taka ß mˇti gestum Ý h˙sakynnum sem falla vel a­ sta­num. ╔g sÚ ■a­ fyrir mÚr a­ Ý nřjum h˙sakynnum Al■ingis ß Ůingv÷llum ver­i haldnir ■ingfundir ■egar vi­ ß og vi­ ■Šr a­stŠ­ur sem hŠfa l÷ggjafasamkomunni ß Ůingv÷llum.  SlÝk salarkynni mŠtti einnig nřta til ■ess a­ taka ß mˇti gestum innandyra og halda ß loft s÷gu sta­arins, me­ ■eirri reisn sem hŠfir.  HÚr ß Ůingv÷llum, ■ar sem kristni var l÷gtekin, hljˇtum vi­ jafnframt a­ skapa kirkjunni gˇ­ar a­stŠ­ur.

 

SjßlfstŠ­i hlřtur a­ vera okkur ofarlega Ý huga ■egar vi­ minnumst stofnunar lř­veldisins hÚr ß Ůingv÷llum 17. j˙nÝ 1944. 

 

Vi­ heyr­um hÚr fyrr Ý Gu­s■jˇnustunni flutt gu­spjall ■essa dags. Ůar sag­i:

 

,,Bi­ji­ og y­ur mun gefast, leiti­ og ■Úr munu­ finna, knřji­ ß og fyrir y­ur mun upp loki­ ver­a. ŮvÝ a­ hver sß ÷­last sem bi­ur, sß finnur sem leitar, og fyrir ■eim sem ß knřr mun upp loki­ ver­a.ô

 

┴ ■jˇ­hßtÝ­ardegi okkar ═slendinga er ekki ˙r vegi a­ huglei­a ■essi or­ gu­spjallsins og setja ■au Ý samhengi vi­ veruleika okkar n˙ ß d÷gum.  Vi­ skulum lßta hugann reika til ■eirra sem l÷g­u sÝn lˇ­ ß vogaskßlarnar til ■ess a­ vi­ gŠtum ÷­last sjßlfstŠ­i sem ■jˇ­ Ý fullvalda rÝki.

 

╔g hef vi­ anna­ tŠkifŠri Ý Jˇnsh˙si Ý Kaupmannah÷fn leyft mÚr a­ minnast ß arfleif­ frelsishetju okkar Jˇns Sigur­ssonar og velt upp hugmyndafrŠ­i hans sem trygg­i okkur fullveldi og sÝ­ar lř­veldi. Tilefni­ af minni hßlfu voru mj÷g vaxandi og strÝ­ar umrŠ­ur um inng÷ngu ═slands Ý Evrˇpusambandi­.  Hef Úg leyft mÚr a­ efast um a­ ■a­ sÚ Ý anda frelsishetjunnar a­ afsala hluta af sjßlfstŠ­i okkar svo sem yr­i vi­ inng÷ngu Ý Evrˇpusambandi­.  Ůa­ kallar ritstjˇri FrÚttabla­sins Ý lei­ara ß ■jˇ­hßtÝ­ardaginn ,,andaglasavitnisbur­ô vegna ■ess a­ hugmyndafrŠ­in er frß Jˇni Sigur­ssyni sem tilheyrir li­inni kynslˇ­.  Frˇ­legt vŠri a­ vita um afst÷­u ritstjˇrans til kenninga kristninnar sem mÚr finnast hafa haldi­ vel gildi sÝnu Ý tÝmans rßs og m÷nnum er tamt a­ vitna til ■eirra, ■rßtt fyrir a­ ■Šr sÚu komnar til ßra sinna.

 

╔g er ■eirrar sko­unar a­ sta­a okkar ═slendinga sÚ me­ ÷llu ˇsambŠrileg vi­ ■a­ sem er hjß ■jˇ­um Evrˇpu, ■ar sem sÚr milli borga margra landa, engar hindranir eru a­ ver­a ß landamŠrum og bygg­in meira og minna vaxin saman ß hinum frjˇs÷mu lendum EvrˇpurÝkjanna.

 

FŠstar ■Šr ■jˇ­ir ■urfa a­ berjast vi­ ˙fi­ ˙thafi­ til ■ess a­ nßlgast helstu marka­i og menningarsvŠ­i, ■rßtt fyrir a­ samskipti sÚu gj÷rbreytt frß ■vÝ sem var ß sÝ­ustu ÷ld ■egar vi­ fengum sjßlfstŠ­i.

 

Me­ har­fylgi fj÷ldans og skynsamlegri nřtingu au­linda hefur Ýslensku ■jˇ­inni tekist a­ komast Ý hˇp au­ugustu ■jˇ­a heims.  Ůˇ upplifum vi­ n˙ ˇvissu og efnahagslegan ˇrˇleika eftir velsŠld og gˇ­Šri undanfarinna ßra. Og vi­ ■Šr a­stŠ­ur gildir a­ vi­ st÷ndum saman sem ■jˇ­.

 

Vi­ h÷fum skapa­ okkur ■ß st÷­u a­ vi­ getum hins vegar ekki treyst ß a­ hlutirnir bjargist me­ ßhlaupi atorkumanna eins og okkur er tamt.  Vi­ ver­um a­ hl˙a a­ okkar og vera ß var­bergi.  

Allt sem vi­ h÷fum byggt upp Ý atvinnulÝfinu og innvi­um samfÚlagsins hefur ■jˇ­in eignast me­ ■vÝ a­ leggja miki­ ß sig og ■a­ ber a­ ■akka hversu m÷rgum hefur farnast vel.

 

En veldur hver ß heldur og velgengnin mß ekki byrgja okkur sřn.  

Vi­ ver­um a­ hafa auga ß verkefnum framtÝ­arinnar, ■vÝ vissulega er ˙rbˇta ■÷rf ß svo m÷rgum svi­um. BŠta ■arf hag ■eirra sem ekki bera ■a­ ˙r bÝtum sem e­lilegt er.

 

HÚr ■arf a­ haldast Ý hendur a­ auka ver­mŠtask÷pun og tileinka okkur hˇfsemi og nřtni ■eirra sem fylla kornhl÷­ur sÝnar til m÷gru ßranna og ganga ekki ß ■Šr fyrningar sem byggst hafa upp Ý gˇ­Šrinu til lands og sjßvar.  Vi­ h÷fum skapa­ okkur sterka st÷­u me­ uppbyggingu Ý menntakerfinu, Ý fÚlags og- heilbrig­iskerfinu, jafnt sem fjßrmßlaumsřslunni; sem hefur or­i­ svo ßberandi Ý okkar samfÚlagi hin sÝ­ari ßr.

 

Vi­ h÷fum vissulega veri­ lßns÷m ■jˇ­.

 

Vi­ ═slendingar, sem viljum brei­a fa­minn ß mˇti ver÷ldinni Ý ˇbeisla­ri ˙trßs hugmynda og vi­skipta, eigum a­ ganga ß undan me­ gˇ­u fordŠmi og skapa okkur or­spor sem ßbyrg og framfarasinnu­ ■jˇ­.  Ăra okkar og Ýmynd er dřrmŠt.

 

Vi­ ■urfum vissulega  a­ knřja ß, eins og segir Ý gu­spjallinu, en ganga e­lilega fram Ý ■vÝ a­ tryggja hagsŠld okkar Ý ■eirri vissu a­ vi­ eigum erindi Ý ■vÝ umhverfi sem vi­ veljum okkur Ý samskiptum ■jˇ­anna.

 

B÷nd Jˇns Sigur­ssonar og Al■ingis eru ˇrj˙fanleg, lÝkt og b÷nd Al■ingis og Ůjˇ­kirkjunnar eru Ý mÝnum huga ˇrj˙fanleg.  

Jˇn Sigur­sson var forseti Al■ingis lengur en nokkur annar og miklar breytingar ur­u ß h÷gum ■ess me­an Jˇn lif­i. Hann sat fyrsta ■ing hins endurreista Al■ingis, me­an ■a­ var eing÷ngu rß­gjafa■ing einvaldskonungs, og lif­i a­ sjß ═sland fß eigin stjˇrnarskrß ßri­ 1874.

 

Jˇn Sigur­sson var kj÷rinn forseti fyrsta l÷ggjafar■ingsins ßri­ 1875. Ůessar mikilvŠgu breytingar ß st÷­u Al■ingis, og um lei­ ■jˇ­arinnar, hef­u vart or­i­ hef­i Jˇns Sigur­ssonar ekki noti­ vi­.

 

Eins og Úg sag­i fyrr, ■ß er Ý mÝnum huga ˇrj˙fanlegt samband ß milli kirkjunnar og Al■ingis, enda var l÷gfesting Kristni ß Al■ingi einstakur atbur­ur.  Kristnitakan hÚr ß Ůingv÷llum sřndi hvernig mß me­ fri­i fara ■egar ger­ar eru grundvallarbreytingar ß skipan mßla.  Kristin tr˙ og gu­sor­abŠkur h÷f­u um aldir mikilvŠgu hlutverki a­ gegna og Ý raun var ■a­ ■annig a­ kirkjan gegndi lykilhlutverki Ý ■vÝ a­ mennta ■jˇ­ina og vi­halda Ýslenskri tungu og hlutverk prestanna var mikilvŠgt.

 

L÷g voru hinsvegar me­ ■vÝ fyrsta sem ═slendingum ■ˇtti vert a­ setja ß bˇkfell ß mˇ­urmßli sÝnu. Grßgßs, lagasafn ═slendinga ß ■jˇ­veldis÷ld, er einn af ■jˇ­ardřrgripum okkar.

 

Ůar er a­ finna mesta lagasafn norrŠnna manna frß mi­÷ldum, rÚttargrundv÷ll og leikreglur samfÚlagsins ß ■jˇ­veldis÷ld sem var mˇta­ og komi­ Ý framkvŠmd hÚr ß L÷gbergi vi­ Íxarß, af fulltr˙um fˇlksins.  ┴ Al■ingi, elsta ■jˇ­■ingi veraldar, viljum vi­ a­ merki frumherjanna veri­ haldi­ fast ß lofti.

 

Allt er ■a­ me­ ÷­rum brag Ý mi­ju valdsins sem sta­sett er Ý Brussel, ■ar sem Evrˇpu■jˇ­irnar lßta embŠttismenn rß­a rß­um sÝnum og ■jˇ­irnar eiga sÝ­an a­ hneigja sig fyrir valdinu sem kemur a­ utan. ŮvÝ kynnast frŠndur okkar ═rar um ■essar mundir en mj÷g er hert a­ ■eim a­ lßta af hendi meira af sjßlfstŠ­i sÝnu.

 

Ůa­ var ß hugmyndagrundvelli frjßlsrar ■jˇ­ar , sem lag­ur var ß ■jˇ­veldis÷ld, a­ Jˇn Sigur­sson vann sÝna sigra Ý frelsisbarßttunni Ý ■ßgu Ýslensku ■jˇ­arinnar.  ┴ grunni sterkrar ■jˇ­ernisvitundar og vissunnar um ■a­ a­ vi­ Šttum a­ sŠkja rÚtt okkar Ý samskiptum vi­ nßgranna og frŠndur h÷f­u Jˇn og fÚlagar hans sitt fram.

Ůa­ var ßvallt sannfŠring Jˇns a­ ═slendingar Šttu ekki a­ ■ola ˇrÚtt, heldur krefjast frelsis til vi­skipta og aukins forrŠ­is eigin mßla.

Hann leita­i, hann fann og fyrir honum og sjˇnarmi­um hans var upploki­ ■eim dyrum fyrir ═slendinga sem vi­ nřtum enn Ý dag me­ afli Al■ingis og me­ gˇ­um stu­ningi og gagnrřninni lei­s÷gn kirkjunnar.

 

Ůannig ß samb˙­ kirkjunnar og fulltr˙a ■jˇ­arinnar ß Al■ingi a­ vera.

 

Vi­ ■urfum gagnrřna umrŠ­u en vi­ ■urfum einnig a­ verjast villuljˇsunum sem hinar einf÷ldu lausnir kalla stundum fram. Margir ˙r Ýslenska vi­skiptalÝfinu  hafa klifa­ ß ■vÝ a­ bjargrß­ ■jˇ­arinnar felist Ý Evrunni, a­ild a­ Evrˇpusambandinu e­a me­ ■vÝ a­ hleypa erlendum al■jˇ­legum fjßrfestum a­ eignahaldi og nřtingu au­linda okkar.

 

SlÝkar breytingar vi­ n˙verandi a­stŠ­ur vŠri Ý mÝnum huga af sama toga og a­ selja erlendu fasteignafÚlagi Al■ingish˙si­ e­a Hˇladˇmkirkju, ellegar s÷fnurum Ýslensku handritin  Ůa­ mß aldrei ver­a.  Frß sjˇnarhˇli ■jˇ­ernis er sumt heilagra en anna­.

 

A­ sama skapi eigum vi­ ekki a­ ßsŠlast ■a­ sem ÷­rum ■jˇ­um er heilagt.

 

═ Gu­spjallinu sag­i:  ,,Allt  sem ■Úr vilji­ a­ a­rir menn geri y­ur, ■a­ skulu­ ■Úr og ■eim gera.ô

 

Me­ ■etta efst Ý huga skulum vi­ eiga samstarf vi­ a­rar ■jˇ­ir. Leita samninga sem fullvalda ■jˇ­ og semja Ý styrkleika en ekki Ý veikleika.  BŠ­i innßvi­ og ˙tßvi­ gerist ■ess ■÷rf.  Vi­ skulum taka til Ý okkar ranni, en ekki Štla ÷­rum a­ gera ■a­ e­a bera kostna­inn af ■vÝ sem okkur hefur mistekist me­ ■vÝ a­ hlaupa n˙ Ý skjˇl Evrˇpusambandsins.

 

┴gŠtu kirkjugestir.  ╔g vona a­ sem flestir ═slendingar eigi lei­ hinga­ til Ůingvalla sem oftast ß lÝfslei­inni.

 

A­ hlusta ß hjartslßtt landsins Ý hrauninu hÚr ß Ůingv÷llum treystir heilbrig­a ■jˇ­ernisvitund hvers ═slendings sem hinga­ kemur.  Vi­ ■urfum einnig a­ treysta st÷­u Al■ingis og Ýslensku ■jˇ­kirkjunnar ľ ■ß mun okkur vel farnast Ý okkar fagra landi. Dřr­ sÚ Gu­i, f÷­ur og syni og heil÷gum anda um aldir alda. Amen.

 

 

 

 

 


Til baka


Yfirlit rŠ­a